Ngồi nhớ ngày xưa...

Ngồi nhớ ngày xưa...

TRỜI HÔM NAY THANH THANH

Trời hôm nay thanh thanh
Gió đưa cành mơn man tà áo

Thuở ấy, khi tôi còn rất nhỏ, cứ mỗi sáng khoảng độ 6 giờ (giờ VNCH, tức là 5 giờ sáng theo giờ hiện nay) là tôi lại nghe bài hát này.

Đó là thập niên 60 của thế kỷ trước, ở miền Nam Việt Nam. Ba má tôi lúc ấy là đôi vợ chồng trẻ. Ba công chức, má nội trợ - một công thức gia đình khá quen thuộc thời ấy. Bài hát trên là nhạc hiệu của chương trình gia binh trên đài phát thanh quân đội VNCH (gia binh là gia đình binh sĩ, chương trình có nội dung phục vụ các gia đình binh sĩ VNCH) . Ba má ngủ giường trong, mấy anh em ngủ giường ngoài. Cứ mỗi sáng là ba mở radio nghe chương trình gia binh này khi đang còn trên giường, và tôi cũng được nghe theo, tựa như tiếng gà gáy sáng.

Hồi đó tôi chỉ mới 6, 7 tuổi, quá nhỏ để quan tâm đến nội dung chương trình hay ý nghĩa của bài nhạc hiệu, nhưng giai điệu này theo tôi đều đều mỗi sáng suốt mấy năm trời ấu thơ khiến nó in sâu trong ký ức.

Hồi đó tôi đã có một hai đứa em rồi, và với vai trò anh lớn đã phải giữ em cho má đi chợ, làm bếp. Đã từng bực mình vì mấy đứa nhỏ khóc la, ỉa đái... trong lúc ông anh đang ham chơi. Vậy nên khi nghe lời bài hát:

Đêm về nghe con khóc vui triền miên

thì tôi lấy làm khó hiểu lắm. Con nít khóc thì bực mình thấy mồ chớ vui cái nỗi gì!

Năm tháng trôi qua, khi chương trình gia binh không còn phát nữa (hay vẫn còn mà ba má tôi không nghe vào mỗi buổi sáng nữa), và tôi thì lớn dần lên. Bài hát vẫn thỉnh thoảng được phát với tên chính thức là Ngày hạnh phúc của nhạc sĩ Lam Phương. Bấy giờ tôi hiểu hơn ý nghĩa của lời ca.

Trời hôm nay thanh thanh
Gió đưa cành mơn man tà áo.
Làn mây xanh vây quanh
Ánh vầng hồng chiếu xuống niềm tin.
Đàn chim non tung tăng
như đón chào ngày vui thế gian,
Chúc ai vừa tìm được bến mơ.

Mừng cho đôi uyên ương
Sống sum vầy vui trong hạnh phúc,
và đôi tay thân yêu
sẽ là nguồn sống của đời ta.
Nhiều khi mong trăng lên,
chung chén trà kể chuyện thuở xưa,
bên bếp hồng đùa vui trẻ thơ.

Từ khi sánh vai nên đôi bạn hiền.
Đêm về nghe con khóc vui triền miên.
Lời ru trong đêm vắng, với tình thương chứa chan.
Còn mong ước gì, vì ta vẫn bên nhau.

Rồi những năm, những tháng cứ lững lờ trôi qua. Đã non nửa thế kỷ rồi. Ba má giờ đã ra đi biền biệt vào cõi hư vô. Quê nhà đã xa xôi. Hai thế hệ đã đi qua, chính chúng tôi đã trở thành những cặp vợ chồng trẻ như ba má ngày xưa, và rồi giờ đến những đứa con trở thành những cặp vợ chồng trẻ... Thời của VNCH, của ba má tôi, rồi của tôi đã đi qua lâu lắm rồi...

Giờ đây, mỗi khi nghe lại bài Ngày hạnh phúc cả một khung trời ngày xưa như tái hiện lại. Cả không gian và thời gian. Nhớ và thương da diết.

Hôm nay trong đám cưới, một bạn già lên hát bài Ngày hạnh phúc. Điệu nhạc êm êm chìm hẳn giữa những ca khúc náo nhiệt thường nghe trong tiệc cưới. Đám trẻ trong bàn tiệc ngồi ngơ ngác không biết đây là bài gì, riêng tôi đắm chìm trong nỗi nhớ...

Ôi, hạnh phúc là đó. Đơn sơ quá, mộc mạc quá. Và dễ thương quá. Là tiếng con khóc và lời ru trong đêm vắng. Là ta vẫn bên nhau.

Từ khi sánh vai nên đôi bạn hiền.
Đêm về nghe con khóc vui triền miên.
Lời ru trong đêm vắng, với tình thương chứa chan.
Còn mong ước gì, vì ta vẫn bên nhau.

Hạnh phúc là đêm trăng uống trà nhìn trẻ nít đùa vui bên bếp lửa:

Nhiều khi mong trăng lên,
chung chén trà kể chuyện thuở xưa,
bên bếp hồng đùa vui trẻ thơ.

Ôi, một thời đã qua. Một thời để yêu, một thời để nhớ!
...

(Trích trong " Trời Hôm Nay Thanh Thanh" của Phạm Hoài Nhân đăng trênhttp://phnhan.vncgarden.com/)

CANH CẢI CÁ RÔ ĐỒNG

Tiết trời se se lạnh là nhớ đến bát canh dân dã, đầm ấm gia đình...

CANH CẢI CÁ RÔ ĐỒNG
...
Với gia đình tôi hay với bất cứ gia đình nào khác ở các làng quê hẳn vẫn thường biết tới món canh rô đồng nấu với rau cải xanh- một món ăn được xem là tuyệt ngon ngọt. Món canh này không chỉ ngon, rẻ tiền mà cực kỳ dễ nấu ...

Những con cá rô được bắt ngoài đồng về, sau khi rửa sạch bùn đất thường được bỏ vào nồi nước sôi luộc cho chín. Vớt cá để nguội, sau đó gỡ phần thịt cá bỏ riêng ra cái tô, rồi nêm chút mì chính, mắm sao cho đậm đà rồi để đó cho ngấm.
...

Khi đun sôi nồi nước dùng, việc bỏ một chút gừng tươi giã nhỏ vào là bắt buộc, bởi món canh này mà thiếu gừng thì sẽ không ngon, không thơm. Rau cải xanh nhổ ngoài vườn (loại cải mơ), sau khi tách nhánh, rửa sạch, cắt khúc ngắn độ bằng nửa đốt ngón tay, đợi nước dùng sôi bồng là bỏ rau, số thịt cá đã ướp ban nãy vào, đợi tới khi rau cải chín mềm là được.

Món canh cải cá rô đồng thơm mùi gừng, ngọt ngào vị cá rô, rau cải. Món này ăn lúc nóng mới đúng vị, bởi ăn lúc canh đã nguội thì vị ngon giảm, hơn nữa nó sẽ có mùi tanh nhẹ.

Suốt những năm tháng ấu thơ sống ở quê nhà, tôi không thể nhớ nổi đã từng ăn biết bao nhiêu bữa cơm với canh cá rô đồng nấu với rau cải như thế. Chỉ biết rằng nó quá ngon ngọt, mà đến tận bây giờ tôi không thể nào quên được.

Nhiều khi về thăm quê, trong mâm cơm dẫu đã rất nhiều món ăn ngon, nhưng bao giờ mẹ tôi cũng chiều các con khi bà luôn nấu thêm một tô canh cải cá rô đồng, bởi mẹ biết ở thành phố chẳng dễ gì chúng tôi được ăn món canh này, dẫu có đi nhà hàng quán xá...

(Trích "Nhớ món canh cải nấu cá rô đồng" của Lê Thị Kết đăng trên
http://www.baovinhlong.com.vn/)

NHỚ NGO ...

NHỚ NGO ...

Loại củi mà bạn hỏi chính là củi ngo, tức lõi của cây thông lấy nhựa hay còn gọi là thông 2 lá. Không gì nhen bếp lửa bếp than nhanh bằng củi ngo, bếp củi thì chỉ cần một que củi chừng một ngón tay, que diêm bệt lên vừa chạm vào đầu que củi ngo, ngay lập tức que củi bùng lên một ngọn lửa mạnh mẽ, thơm tho; nhóm bếp than thì cần nhiều hơn, chừng 5 đến 7 que củi ngo, củi ngo xếp bên dưới vỉ lò, than để lên trên, một que diêm ném vào là ngọn lửa bùng lên nuốt trọn những cục than đen, biến chúng trở thành hồng rực.

...

Ngày ấy, bùng binh chợ Đà Lạt là nơi đồng bào dân tộc tập trung ở đấy bày bán ngo, hoặc họ gùi những gùi ngo như thế len lỏi vào trong chợ, đi qua những dãy phố, ai cần thì gọi mua.

Đa phần dân địa phương chọn mua những bó củi ngo cho tiện nhóm bếp; còn những tảng củi ngo đã được đẽo gọt tròn trịa thì du khách mua nhiều hơn cho dễ mang đi xa, những khối củi ngo đưa về xứ khác cũng chỉ dùng vào việc nhóm bếp, và những người dân ở xứ không có cây thông gọi đấy là củi Đà Lạt.

Những buổi chiều đông lành lạnh, khi nhiều nhà cùng nhen bếp nấu cơm, mùi củi ngo bốc lên thơm phức, khói ngo, khói than tỏa ra góp thêm chút bảng lảng cho những buồi chiều…

Nhiều năm đã trôi qua, cuộc sống đã khác đi, những bếp than bếp củi giờ chỉ còn lác đác trong thành phố, củi ngo cũng dần dần bị quên lãng, cũng chẳng mấy khi thấy những chiếc gùi đựng củi ngo đi trên phố nhiều như ngày xưa nữa.

Thông vẫn còn đó, nhưng củi ngo đã chẳng còn nhiều để tỏa mùi thơm cả một góc phố góc chợ. Trong những gian bếp, bếp điện, bếp ga, bếp từ đã thay thế cho những cái bếp than bếp củi ngày xưa, những nồi niêu xoong chảo giờ lúc nào cũng bóng loáng chứ không ám khói đen đúa như xưa…sắc màu của sự hiện đại, đủ đầy.

Mùi thơm của củi ngon, ánh hồng của lửa, chút ràn rụa của khói củi khói ngo một thời đã tạo nên những cung bậc bổng trầm trong lòng người, khắc thành những ký ức, để một chiều đông xa xứ, ngồi nhớ những hàng thông, nhớ những con dốc quanh co mà thèm được ngửi thấy mùi ngo năm nào.

(Trích trong "Nhớ ngo..." của Hoàng Liên đăng trên http://baolamdong.vn/)

* Bộ ảnh của Lê Quang Long.

NGÔI SAO BETHLEHEM

Đã qua mùa Giáng Sinh...

NGÔI SAO BETHLEHEM

Tương truyền, lúc Chúa Jesus chào đời, một ngôi sao lạ đã xuất hiện trên bầu trời Bethlehem. Ngôi sao Bethlehem, hay sao Giáng sinh, có được nhắc tới trong Kinh thánh. Người ta nói chính ngôi sao này đã mang ba nhà thông thái đến với Bethlehem. Nó đã trở thành một biểu tượng chính của Giáng sinh trên toàn thế giới.

Bạn hãy tưởng tượng bóng dáng của ba nhà quý tộc mặc đồ vương giả trên lưng lạc đà. Họ đang nhìn xa xăm trên những ngọn đồi uốn lượn hay những đụn cát trắng, về phía một tòa lâu đài lạc lõng bé nhỏ ở đằng xa. Bầu trời đêm tối đen như mực, và một ngôi sao rực rỡ treo lơ lửng phía trên tòa lâu đài bé nhỏ ấy, phát ra một cột sáng về phía trái đất để soi rọi hình bóng của nó. Một ánh sáng khác lan tỏa nhẹ nhàng bên trong.

Đó là bức tranh mà đa số chúng ta hình dung về ngôi sao Giáng sinh, nhưng nó là một hình ảnh có từ trí tưởng tượng và thiệp chúc mừng chứ không phải từ Kinh thánh. Thật vậy, Sách phúc âm Matthew trong Kinh Tân ước là nơi duy nhất “ngôi sao” này được nhắc tới trong Kinh thánh (Matt 2:2, 7-10, Bản King James). Ngay trong quyển ấy, thông tin về ngôi sao cũng là hiếm. Đoạn tham khảo ấn tượng nhất là Matt. 2:9, “Khi họ nghe tới nhà vua, họ đã chết cả rồi; và, nhìn kìa, ngôi sao ấy, cái họ nhìn thấy ở hướng đông, đi phía trước họ, cho đến khi nó đến đứng trên nơi đứa trẻ ấy.” Đối với những ai thích cố tìm cho được sự thật theo nghĩa đen của kinh thánh, thì tình tiết này trả lời được câu hỏi đó. Nếu tình tiết này là đúng theo nghĩa đen, thì ngôi sao Bethlehem không thể nào là một hiện tượng thiên nhiên nào đã biết, đơn giản bởi vì không có ngôi sao nào di chuyển như thế cả.

...

Trừ khi có một khám phá khảo cổ chính yếu và không thể tranh cãi nào đó mới trả lời dứt khoát cho câu hỏi đã nêu, nếu không ngôi sao Giáng sinh sẽ vẫn mãi mãi thuộc về đức tin. Khoa học không thể lí giải nó là bất kì vật thể vật chất nào đã biết; lịch sử không để lại ghi chép nào rõ ràng; và tôn giáo chỉ nêu ra sự hiện thân thần kì không thể kiểm tra được. Mặc dù có lẽ không có sự thống nhất về bản chất của ngôi sao hay nó có thật sự xuất hiện hồi hai thiên niên kỉ trước hay không, nhưng dẫu bạn thuộc phe bên nào thì cũng có thể thống nhất về thông điệp mà ngôi sao Giáng sinh mang lại: “...vì hòa bình trên trái đất, vì cái tốt đẹp sẽ đến với mọi người.” (Luke 2:14)

(Trích trong "Đi tìm sự thật về ngôi sao Giáng sinh" của Trần Nghiêm đăng trên Thuvienvatly.com)

CÂY SẦU ĐÔNG

CÂY SẦU ĐÔNG
...
Tháng Chạp về rồi bé thấy không
Gió thôi làm rớt lá sầu đông
Anh đem nhốt nắng vào đôi mắt
Nung chảy tim thành vạn giọt sương...
(Thơ Mường Mán)

Chiều nay, một chiều tháng giêng, mưa giăng phố nhỏ. Tôi ngước mắt lên nhìn trời nghe lòng thấp thỏm, nhớ về một mùa hoa xa xưa lắm, nhớ những bông Sầu Đông rụng trắng trước hiên nhà. Ngày nhỏ, trong mảnh vườn trước sân nhà tôi có một cây Sầu Đông cao to, tán lá xoè ra che rợp một góc vườn. Gốc Sầu Đông là nơi lý tưởng để cả đám trẻ túm tụm lại chơi đồ hàng rồi cùng nhau hái những bông hoa kết thành những vòng tròn đội lên đầu, đeo quanh cổ. Nhưng có lẽ vui nhất là mùa cây Sầu Đông rụng trái, bọn chúng tôi rủ nhau lượm để chơi trò ô quan. Những ô vuông, ô dọc được vẽ kín mặt đất, trái Sầu Đông rải đều trên từng ô, những mái đầu chụm lại, hò hét, cãi nhau inh ỏi làm rộn rã những buổi trưa vắng...(Thanh Ly)

Mươi, mười lăm năm trước, ngõ nhà tôi có rất nhiều sầu đông. Mỗi mùa hoa nở thường đúng vào dịp giỗ chạp. Mấy chị, mấy cô trên phố về, mê mẩn ngắm, khen hoa đẹp, rồi gọi nó là gì ấy nhỉ? Là... hoa xoan. Đó là lần đầu tiên tôi được biết cây sầu đông mang một cái tên đẹp như tên thiếu nữ. “Xoan” chứ không phải sầu đông, lại còn không phải “thù đâu” như mẹ tôi thường hay gọi.
Trong các loại cây được trồng trong vườn nhà không gì lớn nhanh bằng sầu đông. Cây con như chiếc đũa, đầu xuân trồng xuống đến hè đã cành lá xanh mướt, sum suê, thân vươn cao hai mét. Đông sang, sầu đông trụi lá trơ những cánh xương gầy chống chọi với gió mưa. Vậy mà khi gần chớm xuân, cây lại bung ra những lộc mầm nõn nà khỏe khoắn để đón nắng ấm lúc giao mùa. Một vài năm sau, nghĩa là sau hai, ba lần rụi lá, sầu đông đã lên cao, tán lá che phủ cả một góc vườn. Và khi ấy, hoa sầu đông lại tỏa hương ngan ngát mỗi sớm mai hay mỗi khi hoàng hôn tiếng chim bìm bịp kêu chiều... Đó là những gì gợi nhớ mỗi khi tôi đi xa nhớ về hay những lúc thơ thẩn dạo bước chân trên những nẻo đường quen thuộc của quê hương. Dù cho bây giờ, những con đường đã được bê-tông hóa không còn vướng víu gì bùn đất phù sa của cơn lũ cuối năm; dù cho bây giờ, ít còn ai trồng sầu đông trước ngõ nhà hay góc vườn như xưa... (Lê Phước Lan Nhi)

Săn hạt mây rừng

Thứ Năm, 23/01/2014, 11:04 [GMT+7]

Những ngày qua không chỉ người dân vùng cao huyện Phước Sơn đổ xô lên núi tìm hái hạt mây rừng mà nhiều thương lái còn đi khắp nơi lùng mua loại hạt này để bán sang Trung Quốc với giá cao.

Mới sáng sớm, tại cơ sở thu mua hạt mây ở thị trấn Khâm Đức (Phước Sơn) đã rộn rã khi nhiều người dân chở hạt mây đến cân bán. Giá hạt mây được các thương lái thu mua từ người dân là  23 nghìn đồng/kg (trái mây chưa bóc vỏ), sau đó họ tập trung lại và thuê nhân công đập vỏ để lấy hạt bán sang Trung Quốc với giá là 67 nghìn đồng/kg. Bà Huỳnh Thị Doanh, một thương lái cho biết, hạt mây được thu mua và bán sang Trung Quốc rầm rộ hơn từ một năm nay. Thấy giá cao lại tạo thu nhập cho nhiều người nên chúng tôi đi khắp nơi để thu mua và bán lại cho các đại lý lớn ở Tam Kỳ để xuất sang Trung Quốc. Tuy nhiên không biết họ mua hạt mây để làm gì. “Sau khi thu mua hết hạt mây ở khu vực vùng núi Trà My, tôi tiếp tục chuyển về huyện Phước Sơn để thu gom. Hiện có rất nhiều người chở hạt mây đến bán, trung bình mỗi ngày tôi thu mua được gần 1 tấn để chuyển về dưới xuôi” - bà Doanh nói.

Người dân đổ xô đến cân bán và bóc vỏ hạt mây tại cơ sở thu mua thị trấn Khâm Đức. Ảnh: DT

Giá thu mua hạt mây khá cao đã thu hút một lượng lớn người dân khăn gói, đùm cơm vào tận rừng sâu để bứt mây mong kiếm thêm thu nhập. Ông Hồ Văn Kỳ (43 tuổi, xã Phước Chánh, Phước Sơn) cho biết: “Từ khi hạt mây được thu mua, không những tôi mà nhiều người còn có thêm một nghề mới. Bình quân mỗi ngày tôi hái được hơn 10kg hạt mây đem bán gần 300 nghìn đồng. Công việc không quá nặng nhọc lại có thu nhập cao nên nhiều người rất hăng hái đi săn hạt mây về bán”. Cũng theo nhiều người đi bứt hạt mây, mùa hái hạt mây kéo dài từ tháng 11 đến tháng giêng. Thế nhưng hiện nay song mây còn lại khá ít, nhất là những cây mây già mới ra trái nên họ phải lặn lội vào tận vùng núi cao ở Phước Lộc, Phước Thành  mới tìm thấy. “Chúng tôi thường đi thành nhóm khoảng 5 người, sau đó băng rừng hàng tiếng đồng hồ để tìm hạt mây. Mùa này bị vắt, muỗi cắn đầy người là chuyện bình thường nhưng hạt mây có giá cao nên chúng tôi chẳng sợ và càng quyết tâm tìm cho bằng được để bán. Hơn nữa Tết Nguyên đán sắp đến, có thêm thu nhập từ những hạt mây là một điều đáng mừng” - ông Hồ Văn Ong (xã Phước Lộc) chia sẻ.
Theo ông Nguyễn Phiếm - Trưởng phòng NN&PTNT huyện Phước Sơn, hạt mây rừng chủ yếu được mua để ươm giống, tuy nhiên hiện nay số lượng hạt còn rất ít do đó cần phải có hướng bảo vệ để tránh bị mất nguồn giống về lâu dài. “Hiện nay người dân đang săn lùng hạt mây khắp nơi trên địa bàn huyện vì giá bán cao, chúng tôi sẽ phối hợp với ngành chức năng để kiểm tra số lượng hạt được tiêu thụ đi đâu. Nếu các thương lái thu mua và bán ở trong nước để nhân giống là việc cần thiết và nên khuyến khích, nhưng lại xuất bán sang Trung Quốc thì cần phải xem xét và có biện pháp bảo vệ nguồn giống kịp thời” - ông Phiếm cho biết thêm.

DUY THÁI

Đi hái lộc rừng : Trái Đắng

Vào rừng hái trái đắng, kiếm gần nửa triệu mỗi ngày

Trái đắng có hình bầu dục, khi tươi vỏ có màu xanh, còn hạt màu đen có kích cỡ bằng hạt tiêu, vị rất đắng nhưng lại là một loại dược liệu quý với giá mua hiện từ 30.000-45.000 đồng/kg tươi.

Cận cảnh trái đắng.

Trái đắng có nhiều tên gọi khác nhau, như: Khổ sâm nam, sầu đâu cứt chuột, khổ luyện tử, nha đam tử...Còn tên khoa học của nó là Brucea javanica, thuộc họ thanh thất.
Thời điểm này là lúc bước vào cao điểm thu hái trái đắng rừng của người đồng bào thiểu số ở Quảng Ngãi. Theo đó cứ vào sáng sớm, nhiều người dân ở các bản làng lại đội nón mang gùi đi men theo bìa rừng, chân núi trong vùng để tìm hái.
Không phải tốn nhiều công sức để lặn lội vào tận rừng sâu, núi thẳm để tìm, hái như các loại quả, trái khác; việc thu hoạch trái đắng của người dân miền núi Quảng Ngãi thường là ở bìa rừng, chân núi, ven bờ nương rẫy trong vùng.

Cây trái đắng.
Qua quan sát, thân cây của trái đắng mềm và có lông, với chiều cao từ 2-4m. Lá hình mũi, đầu nhọn; hai mặt lá có lông mịn, hoa nhỏ trắng mọc thành chùm ở nách lá hoặc đầu cành. Trái có hình bầu dục, khi tươi vỏ có màu xanh, còn hạt màu đen có kích cỡ bằng hạt tiêu, vị rất đắng.
Theo nhiều tài liệu y học thì đây là loại dược liệu quý, chữa các bệnh đường ruột như tiêu chảy, kiết lỵ, viêm loét dạ dày- tá tràng, đau bụng, tiêu hoá kém… Ngoài ra nó cũng có tác dụng chữa sốt rét.


Trái đắng được các đại lý thu mua đem phơi.
Vì vậy không chỉ cả thị trường nội địa, mà Trung Quốc cũng rất chuộng hạt cây này nên mua giá cao. Nhiều tư thương thu mua trái này cho biết: "Mấy năm trước giá chỉ 5.000-10.000 đồng/kg tươi. Nhưng gần đây giá có lúc lên đến 40.000 đồng/kg tươi. Và số lượng bao nhiêu cũng được thu mua hết".
Vụ thu hoạch chính của trái đắng hàng năm thường tùy theo khu vực, nhưng thường kéo dài từ tháng 5-10.

Sau khi khô, trái đắng có giá bán trên 100.000 đồng/kg.
Nói về thu nhập từ thu hái loại trái này, nhiều người dân ở các xã Sơn Kỳ, Sơn Ba, huyện Sơn Hà; Ba Tiêu, Ba Vì, huyện Ba Tơ... cho biết: "Nếu chịu khó làm siêng đi xa thì cũng được 5-7 kg/ngày/người. Không ít trường hợp gặp chỗ mọc nhiều và cây sai quả thì hái được cả chục kg/ngày/người".
Với giá mua hiện từ 30.000-45.000 đồng/kg, việc đi hái trái đắng đã mang lại nguồn thu cho người dân từ 200.000-400.000 đồng/ngày/người - một khoản khá cao so với tiền công đi làm thuê.


đăng bởi: tienphong