NGƯỜI MƯỜNG *Jean Baptiste Alberti

 Xứ Thượng

2 ngày trước

d͏S͏s͏t͏r͏e͏p͏o͏o͏n͏8͏h͏t͏3͏g͏t͏g͏g͏3͏1͏6͏0͏0͏ú͏3͏f͏g͏5͏a͏c͏:͏0͏2͏a͏l͏ ͏0͏8͏6͏1͏1͏6͏g͏1͏ ͏m͏4͏1͏ ͏4͏2͏c͏4͏á͏n͏c͏l͏2͏ ͏9͏ ·

Đã chia sẻ với Công khai

Dân số người Mường tại Việt Nam theo kết quả điều tra dân số năm 2019 là 1.452.095 người, tập trung đông nhất ở tỉnh Hòa Bình.. Ở Đắk Lắk số người Mường chiếm khoảng 1,5% toàn tỉnh chủ yếu tập trung ở thành phố Buôn Ma Thuột và một số huyện lân cận.

NGƯỜI MƯỜNG

*Jean Baptiste Alberti

Người Mường cư trú ở vùng chân núi thấp phía tây nam Bắc Kỳ và phía Bắc Trung Kỳ. Họ tập trung nhiều nhất ở các tỉnh Hòa Bình, Thanh Hóa và Nghệ An.

Tuy vóc dáng có nhỉnh hơn đôi chút, nhưng về mặt thể chất, người Mường trông khá giống người An Nam. Họ khỏe mạnh, rắn rỏi, có thể trạng cứng cáp. Trang phục của họ cũng gần giống người An Nam nhưng thường được may bằng vải màu chàm.

Phụ nữ Mường thì khác hẳn phụ nữ An Nam: thân hình vạm vỡ, từ nhỏ đã quen gánh vác nặng nên họ dễ không còn đủ sức khỏe và lão hóa sớm. Trang phục của họ cũng khác hẳn phụ nữ An Nam. Thay vì mặc quần áo tối màu, họ mặc một kiểu váy rất ngắn, buộc quanh eo như thắt lưng. Vai và ngực che bằng một kiểu áo ngắn giống áo khoác, và thay cho khăn đội đầu, họ quấn một dải vải trắng đơn giản lỏng lẻo quanh đầu.

Nhà của các vị tù trưởng khá rộng, những nhà khác thì nhỏ. Kích thước ngôi nhà thay đổi tùy vào địa vị xã hội của chủ nhân. Mỗi nhà đều có một sân nhỏ phía trước với hàng rào tre khô bao quanh. Dọc hàng rào thường có vài bụi tre, cây chuối, thỉnh thoảng có một vườn rau nhỏ và một vài cây ăn quả rải rác.

Nhà người Mường đều làm theo cùng một kiểu, có hình chữ nhật và dựng trên cột. Khung nhà bằng gỗ, tường thường là tre đan, sàn bằng tre dập đặt lên các thanh gỗ hoặc tre, mái lợp bằng rạ hoặc lá cọ.

Chiếc thang gỗ không tay vịn dẫn lên hiên nhà, nằm trước khu sinh hoạt. Tại hiên này, người ta phơi quần áo, thóc lúa và đủ các loại nông sản, đồng thời rửa các dụng cụ sinh hoạt. Ngôi nhà gồm hai phần: gian nối liền với hiên trước, dùng làm nơi tiếp khách và là chỗ đàn ông tụ họp; phần còn lại được chia thành nhiều khoang hoặc nhiều buồng, dành riêng cho phụ nữ. Đồ đạc trong nhà rất đơn sơ, chỉ có vài chiếc chiếu và mấy cái ghế thấp bằng mây tre đan. Cũng như người Thái, khoảng trống dưới sàn dùng làm nơi nhốt gia súc.

Người Mường là một cộng đồng khá cần cù, chủ yếu làm nông. Tuy nhiên, đàn ông chỉ cày bừa, chuẩn bị ruộng nước, đi câu cá hoặc săn bắn. Thời gian còn lại, thường xuyên tới 6 tháng trong năm là họ nghỉ ngơi. Phụ nữ thì trái lại, làm việc nhiều hơn và quanh năm suốt tháng: nuôi nấng con cái, chăm sóc nhà cửa, bếp núc, chuồng trại; từ sáng sớm đã phải giã gạo cho cả ngày, quay tơ, kéo sợi, dệt vải. Đó vẫn chưa phải tất cả; họ còn phải chăm và tưới vườn vào mùa khô; xuống suối gánh nước bằng những ống tre dài khoảng 2 mét; gieo mạ, cấy, nhổ cỏ và gặt lúa.

Người Mường nói cùng một ngôn ngữ, nhưng có những biến âm riêng theo từng nhóm hay từng bộ tộc. Ngôn ngữ này chỉ là một phương ngữ của tiếng An Nam, hoặc một dạng tiếng An Nam cổ. Không có hệ chữ viết riêng, nhưng các thủ lĩnh thì biết chữ Thái và chữ Hán, và họ là những người duy nhất được phép học chữ – theo tục lệ, dân thường bị cấm học.

Tổ chức chính trị của người Mường mang tính chất phong kiến với các thủ lĩnh cha truyền con nối. Ngày nay, người ta đồng thuận xem người Mường là bà con gần gũi với người An Nam, nhưng trình độ phát triển thấp hơn. Chắc chắn rằng: “Dù nhìn vào những ngôi nhà dài dựng trên cột và chế độ quý tộc, người Mường thoạt nhìn có vẻ rất khác người An Nam – những người dựng nhà ngay trên mặt đất và chức danh thủ lĩnh đã mất hẳn trước sự phát triển của quyền lực trung ương. Nhưng sự tương đồng về ngôn ngữ, tín ngưỡng và truyền thống đều chứng thực một nguồn gốc chung”.

Jean Baptiste Alberti

Lê Hằng Nga (dịch)

*Trích nguồn https://thuviennguyenvanhuong.vn/mot-vai-dan-toc-mien-nui...

Ẩn bớt

Không có mô tả ảnh.

Đã chia sẻ bài viết

Xem thông tin chi tiết

51

23

3

Xem thêm bình luận

Ninh Lepham

 ·

2 ngày

Cảm ơn anh X.T. đã chia xẻ.

Trả lời

Ẩn